Thời điểm mới phát hiện bệnh, mức đường huyết của anh dao động khoảng 8 đến 12 mmol/L và chỉ số HbA1c ở mức 8,5%. Bác sĩ Dương Minh Tuấn thuộc Khoa Nội tiết – Đái tháo đường cho biết, dù cơ thể thừa cân, chuộng đồ chiên xào và uống nhiều rượu, người đàn ông này vẫn kiên quyết từ chối y lệnh.
Bệnh nhân chọn tự thay đổi lối sống kết hợp sử dụng thực phẩm chức năng xách tay không rõ nguồn gốc. Cảm giác không mệt mỏi cùng kết quả thử đường máu khi đói bình thường khiến anh tin mình đang đi đúng hướng. “Sự tự tin thái quá đó đã phải trả giá bằng việc thị lực suy giảm và cơ thể sụt cân nhanh chóng”, bác sĩ kể.
Đến năm thứ 4, trong lúc đang tập thể dục, anh bất ngờ lên cơn đau thắt ngực, ngừng tim và phải nhập viện cấp cứu do mảng xơ vữa âm thầm lắng đọng gây tắc nghẽn mạch vành.
Tạp chí Lancet thống kê tỷ lệ mắc tiểu đường toàn cầu đã tăng từ 7% lên 14% trong ba thập kỷ qua, ảnh hưởng trực tiếp đến hơn 800 triệu người. Tại Việt Nam, dữ liệu từ cơ quan y tế và Liên đoàn Đái tháo đường Quốc tế ghi nhận khoảng 7 triệu người đang sống chung với căn bệnh này.
Hơn một nửa trong số đó đã xuất hiện các biến chứng nghiêm trọng về tim mạch, mắt, thần kinh và thận. Tỷ lệ mắc mới ở độ tuổi 20 đến 79 đã tăng gấp ba lần kể từ năm 2000. Đáng lo ngại nhất là khoảng 50% ca bệnh không được chẩn đoán kịp thời hoặc bệnh nhân cố tình phớt lờ phác đồ y khoa do thiếu kiến thức.
Bác sĩ Tuấn lý giải tâm lý chối bỏ bệnh tật chính là căn nguyên cốt lõi. Nhiều người sập bẫy “không đau, không mệt” nên mặc định cơ thể vẫn hoàn toàn khỏe mạnh. Một nam bệnh nhân 53 tuổi từng nằng nặc từ chối tiêm insulin, chọn uống thuốc nam truyền miệng. Khi đường huyết giảm được một nửa, ông thoải mái uống rượu rồi rơi vào trạng thái hôn mê với mức đường huyết vọt lên 50 mmol/L.
Một thai phụ 23 tuổi cũng phớt lờ chẩn đoán tiểu đường thai kỳ do tự thử máu thấy kết quả bình thường. Sự cố chấp này khiến thai nhi ngừng tim, còn người mẹ nhập viện trong tình trạng nhiễm toan ceton nặng.
Một loại thuốc chữa tiểu đường tự xưng “gia truyền” quảng cáo trên mạng. Ảnh chụp màn hình
Bên cạnh tâm lý chủ quan, bác sĩ Tuấn chỉ ra rằng người bệnh thường hiểu sai về cơ chế sinh bệnh. “Đái tháo đường không phụ thuộc hoàn toàn vào vóc dáng bên ngoài mà nằm ở chất lượng chuyển hóa nội tại. Người châu Á có yếu tố di truyền và cấu trúc phân bổ mỡ đặc thù, dễ dẫn đến tình trạng kháng insulin ngay cả khi chỉ số khối cơ thể thấp”, ông phân tích.
Bàn về rủi ro từ việc tự điều trị, bác sĩ Hà Hải Nam từ Bệnh viện K nhận định, niềm tin mù quáng vào các phương pháp dân gian đang đẩy bệnh nhân đến bờ vực nguy hiểm. Thực tế, nghiên cứu của Viện Chính sách và Quản lý Y tế cho thấy 73% người Việt từng dùng thuốc truyền thống, trong đó 68% lầm tưởng các loại thảo dược hoàn toàn không gây tác dụng phụ.
“Việc trì hoãn can thiệp y khoa đúng cách sẽ tàn phá cơ thể nặng nề, đặc biệt ở nhóm tuổi trẻ. Thời gian mắc bệnh càng kéo dài, biến chứng mù lòa hay đột quỵ đến càng sớm. Những người tự ý dùng sản phẩm chức năng trôi nổi thậm chí phải đối mặt với nguy cơ suy hô hấp, tụt huyết áp và tử vong nhanh chóng”, bác sĩ Nam cảnh báo.
Cũng theo bác sĩ Nam, khi bệnh bùng phát trở lại do tự ý bỏ thuốc, bệnh nhân thường phải gánh chịu chi phí cho các phác đồ mới vô cùng đắt đỏ, hoặc trầm trọng hơn là rơi vào ngõ cụt y khoa. Do đó, các chuyên gia y tế khuyến cáo người bệnh cần duy trì chế độ dinh dưỡng khoa học, vận động thường xuyên và tuân thủ tuyệt đối chỉ định dùng thuốc của bác sĩ chuyên khoa để kiểm soát hiệu quả căn bệnh này.
Thùy An
Nguồn: VnExpress